Pięć kuźni polskiego baletu — szkoły baletowe w Polsce

W Polsce działa zaledwie pięć państwowych szkół baletowych podległych Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Każda z nich łączy dziewięcioletnie kształcenie zawodowe tancerza z pełnym programem ogólnokształcącym — od czwartej klasy szkoły podstawowej aż po maturę. To placówki wyjątkowe: ich absolwenci zasilają sceny teatrów operowych w całym kraju i za granicą.

Warszawa — tradycja sięgająca 1818 roku

Ogólnokształcąca Szkoła Baletowa im. Romana Turczynowicza w Warszawie to najstarsza placówka tego typu w Polsce. Pierwsza państwowa szkoła baletowa powstała już w 1818 roku przy Teatrze Narodowym, z inicjatywy dyrektora Ludwika Osińskiego, który sprowadził z Paryża pedagogów Louisa Thierry’ego i Henriego Debraya. W jej murach kształcili się wielcy artyści polskiego baletu romantycznego — Feliks Krzesiński, Stanisław Idzikowski czy sam patron szkoły.

Powojenne odrodzenie nastąpiło w 1952 roku. Nowy budynek według projektu Bohdana Pniewskiego, wzniesiony tuż obok Teatru Wielkiego, oddano do użytku w 1956 roku. Pracowali w nim zapraszani rosyjscy pedagodzy, którzy zaszczepili metodykę Agrippiny Waganowej. Dziś absolwenci tańczą na scenach wszystkich polskich teatrów operowych i wielu zagranicznych.

Bytom — najstarsza powojenna szkoła

Bytomska szkoła im. Ludomira Różyckiego może poszczycić się najdłuższą nieprzerwaną historią spośród powojennych placówek. Prywatna Szkoła Baletowa została założona w 1946 roku w Sosnowcu przez Tacjannę Wysocką — tancerkę, choreografa i pedagoga. W 1955 roku przeniesiono ją do Bytomia, a w 1958 otrzymała własny budynek przy ul. Jagiellońskiej.

Wśród absolwentów są choreografowie Małgorzata Dzierżon i Katarzyna Kozielska. Ministerstwo Kultury odkupiło kompleks budynków przy ul. Chorzowskiej, gdzie powstanie nowoczesna siedziba z dziesięcioma salami baletowymi.

Gdańsk — Matka gdańskiego baletu

Szkoła w Gdańsku-Wrzeszczu powstała w 1950 roku z inicjatywy Janiny Jarzynówny-Sobczak, nazywanej Matką gdańskiego baletu i uznawanej za pierwszego polskiego choreografa tworzącego balet współczesny. Imię patronki szkoła otrzymała w 2015 roku.

Przez 75 lat istnienia mury gdańskiej szkoły opuściło ponad 800 absolwentów. Wśród nich Alicja Boniuszko, Andrzej Marek Stasiewicz — brązowy medalista Konkursu Baletowego w Jackson w USA (1982) — oraz Izabela Sokołowska-Boulton, złota medalistka Warny. Szkoła dysponuje nowoczesnymi salami, strefą odnowy biologicznej, gabinetem lekarskim i internatem.

Poznań — kolebka polskiego teatru tańca

Poznańska szkoła im. Olgi Sławskiej-Lipczyńskiej powstała w 1951 roku. Od 1961 roku zajmuje zabytkowy barokowy budynek przy ul. Gołębiej na Starym Mieście. Szczególne znaczenie miał Conrad Drzewiecki, który w latach 1971–1980 pełnił funkcję dyrektora artystycznego i jako pierwszy w Polsce wprowadził do programu taniec współczesny. W 1973 roku powołał Polski Teatr Tańca — Balet Poznański. Szkoła kształci obecnie około 160 uczniów.

Łódź — najmłodsza, ale z ambicjami

Szkoła im. Feliksa Parnella w Łodzi, założona w 1975 roku, jest najmłodszą z pięciu polskich szkół baletowych. Początki były skromne — dwie małe sale baletowe, a lekcje odbywały się w gmachu Teatru Wielkiego. Od 1981 roku działa we własnej siedzibie przy ul. Wrocławskiej. Pierwszych absolwentów wypuściła w 1984 roku. Ściśle współpracuje z Teatrem Wielkim w Łodzi.

Wspólna misja

Wszystkie pięć szkół łączy ten sam model: dziewięcioletni cykl nauki obejmujący taniec klasyczny, współczesny, ludowy i charakterystyczny, dawny oraz partnerowanie, a także pełen program ogólnokształcący zakończony maturą i egzaminem dyplomowym. Nauka jest bezpłatna. Każda ze szkół wypracowała jednak własną tradycję: Warszawa czerpie z dziedzictwa baletu romantycznego, Bytom szczyci się najdłuższą ciągłością, Gdańsk rozwija balet współczesny, Poznań to kolebka teatru tańca, a Łódź dynamicznie się rozwija. Te pięć szkół to prawdziwe kuźnie artystycznych talentów, bez których polski balet nie mógłby istnieć.